دانشگاه فردوسی مشهد جغرافیا و توسعه فضای شهری 2538-3531 مقالات آماده انتشار 2026 06 29 Future Research on the Role of Smart Transportation on the Resilience of Sustainable Urban Development (Case Study: Ahvaz City) آینده پژوهی نقش حمل‌ونقل هوشمند بر تاب‌آوری توسعه پایدار شهری (نمونه موردی: شهر اهواز) 48417 10.22067/jgusd.2026.98721.1596 FA فرشته طهماسبی دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه شهرسازی، دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول، دزفول، ایران. 0009-0007-8612-2031 وحید, سرافراز استادیار گروه شهرسازی، دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول، دزفول، ایران. 0009-0001-7097-3305 Journal Article 2026 05 19 Given the environmental challenges, gridlocked traffic, and infrastructure decay in the Ahvaz metropolis, the deployment of Intelligent Transportation Systems (ITS) is not merely a technological choice but an unavoidable necessity for enhancing urban resilience. By optimizing traffic flow and reducing transportation-related pollutants, this approach provides a systematic framework for achieving sustainable development indicators under the city’s unique climatic and social conditions. Accordingly, this study aims to identify and analyze the cross-impacts of key driving forces affecting the future role of smart transportation in strengthening the resilience of sustainable urban development in Ahvaz through the 2041 horizon. This research is futures studies by nature and employs a descriptive-analytical methodology. In the first step, the final analysis—integrating documentary studies and the Delphi technique (with the participation of urban and transportation experts) using the Micmac cross-impact analysis model—led to the extraction of 29 key drivers that delineate the resilience roadmap for Ahvaz towards 2041. The research findings indicate that the stability of Ahvaz against climatic challenges and infrastructural wear is inextricably linked to digital and institutional drivers such as "Smart Environmental Monitoring" and "Cyber Resilience." The structural stability of the model, along with the overlap of direct and indirect impacts, emphasizes the necessity of shifting from traditional physical development toward data-driven governance; essentially, the functional survival of the city in the face of crises like extreme heat and dust storms can only be guaranteed through a smart and flexible transportation system. Ultimately, sustainable development resilience by 2041 has evolved from a "structure-oriented" concept to a "data-driven" necessity, where smartification is not just an option but the backbone of sustainability for transitioning to a proactive system با توجه به چالش‌های زیست‌محیطی، ترافیک گره‌خورده و فرسودگی زیرساخت‌های کلان‌شهر اهواز، استقرار سیستم‌های حمل‌ونقل هوشمند نه تنها یک انتخاب فناورانه، بلکه ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای ارتقای تاب‌آوری شهری است. این رویکرد با بهینه‌سازی جریان ترافیک و کاهش آلاینده‌های ناشی از حمل‌ونقل، بستری نظام‌مند برای تحقق شاخص‌های توسعه پایدار در شرایط اقلیمی و اجتماعی ویژه این کلان‌شهر فراهم می‌آورد. در همین راستا، هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تحلیل اثرات متقاطع پیشران‌های کلیدی مؤثر بر آینده نقش حمل‌ونقل هوشمند در تقویت تاب‌آوری توسعه پایدار شهری در کلان‌شهر اهواز تا افق ۱۴20 است. این تحقیق از نظر ماهیت، در زمره پژوهش‌های آینده‌پژوهی و از نظر روش‌شناسی، مبتنی بر روش‌های توصیفی-تحلیلی است. در گام نخست، تحلیل نهایی یافته‌های پژوهش حاضر که با تلفیق مطالعات اسنادی و تکنیک دلفی (مشارکت متخصصین حوزه شهری و حمل‌ونقل) و با بهره‌گیری از مدل تحلیل اثرات متقاطع در نرم‌افزار Micmac صورت گرفته، حاکی از استخراج ۲۹ پیشران کلیدی است که نقشه راه تاب‌آوری کلان‌شهر اهواز را در افق ۱۴۲۰ ترسیم می‌کنند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که پایداری اهواز در برابر چالش‌های اقلیمی و فرسودگی زیرساختی، پیوندی ناگسستنی با محرک‌های دیجیتال و نهادی همچون «پایش هوشمند محیطی» و «تاب‌آوری سایبری» یافته است. ثبات ساختاری مدل و هم‌پوشانی اثرات مستقیم و غیرمستقیم، بر ضرورت چرخش از توسعه فیزیکی سنتی به سمت حکمرانی داده‌محور تأکید دارد؛ به‌طوری‌که بقای عملکردی شهر در مواجهه با بحران‌هایی نظیر گرما و ریزگردها، تنها از طریق یک نظام حمل‌ونقل هوشمند و منعطف تضمین می‌شود. در نهایت، تاب‌آوری توسعه پایدار در افق ۱۴۲۰ از مفهومی «سازه-محور» به ضرورتی «داده‌محور» تطور یافته است که در آن، هوشمندسازی نه یک انتخاب، بلکه ستون فقراتِ پایداری برای گذار به سیستمی پیش‌دستانه محسوب می‌شود. https://jgusd.um.ac.ir/article_48417_4056cba83ccdca089bb5565e4b64680f.pdf