Document Type : Original Article


1 Department of Architecture, Sardroud Center, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran.

2 Assistant Professor, Department of Architecture and Urbanism, Tabriz municipalities technical and scientific educational center, university of applied science and technology, Tabriz, Iran.


Nowadays, urban planning and development is a bottom-up process that starts from the micro-scale, ie the neighborhood and its primary goal is to create desirable places (neighborhoods) for life through human connection with place, in other words, to promote a sense of spatial belonging. In this regard, considering the importance of neighborhood-based planning and development in achieving urban development and the effective role of human connection with neighborhoods and its development, the purpose of this study is identify the components that explain the sense of spatial belonging in in urban new neighborhoods of Tabriz (Yaghchian neighborhood). The research method is applied in terms of application and descriptive-analytical in terms of nature, which in order to analyze the information, has been used the model of the minimum partial inputs in the Warp-PLS software. Also, the statistical population of the study is residents of Yaghchian neighborhood (about 150,000 people), which the sample size is estimated at 384 people based on Cochran's formula and 340 has been reduced based on Cochran's modified formula. Findings of the research based on the structural model indicate that in the study neighborhood, the components that explain the sense of spatial belonging are in the first place: flexibility, comfort and attractiveness with a value of 0.65, 0.59 and 0.44, respectively, in the second place: sensory and emotional belonging, visual and social appearance with a value of 0.41 and 0.38, respectively, and in the third place: conceptual belonging, place identity and personality, readability and perceptual ability and perception of place with a value of 0.32, 0.27, and 0.22, respectively.


  1. آذری، ن. (1389). شرحی بر مفهوم محله و تغییرات محله‌ای. جستارهای شهرسازی، 9(34)، 44ـ37.
  2. بزی، خ.، میرزاپور، س.، و افراسیابی راد، م. ص. (1393). بررسی مقایسه‌ای حس تعلق به مکان در محلات شهر خرم‌آباد. معماری و شهرسازی پایدار، 2(2)، 13-1.
  3. بصیری، م، زینالی عظیم، ع، آذر، ع، (1399)، تحلیل عوامل و مولفه‌های حس تعلق به مکان در محلات قدیمی شهر تبریز (نمونه موردی محله اهراب تبریز)، دانش شهرسازی، انتشار آنلاین از 27 اسفند 1399.
  4. حاتمی‌گلزاری، ا.، میرزا کوچک خوشنویس، ا.، بایزیدی، ق.، و حبیبی، ف. (1399). بررسی کیفی ماندگاری معماری مجموعه‌ی بازار تبریز از منظر پدیدارشناسی. اندیشه‌ی معماری، 4(7)، 188-172.
  5. حسین‌آبادی، س.، سلمانی‌مقدم، م.، و نوری دشتبان، م. (1398). هویت مکانی و عوامل مؤثر بر آن در محلات قدیمی نمونه‌ی مطالعه: محله‌ی کلاه‌فرنگی سبزوار. برنامه‌ریزی فضایی، 9(34)، 110-89.
  6. دانش‌پایه، ن.، و حبیب، ف. (1396). معیارهای اصلی شکل‌گیری حس مکان در پهنه‌های توسعه‌ی جدید شهری، مطالعه موردی: منطقه 22 و 4 شهرداری تهران. مطالعات شهری، 6(25)، 30-17.
  7. ربانی، ر. (1397). جامعه‌شناسی شهری. تهران: انتشارات سمت.
  8. سرمست، ب. (1389). بررسی و تحلیل نقش «مقیاس شهر» در میزان حس تعلق به مکان (مطالعه موردی: شهر تهران). مدیریت شهری، 8(26)، 146-133.
  9. عزیزی، م. م. (1385). محله‌ی مسکونی پایدار: مطالعه موردی نارمک. هنرهای زیبا، 27، 46-35.
  10. عنانهاد، م.، غلامعلی‌زاده، ح.، و اسدی ملک‌جهان، ف. (1398). سنجش حس تعلق به مکان و حفظ هویت واحدهای مسکونی در محله‌ی شهری، مطالعه موردی: محله‌ی قدیمی ساغریسازان رشت. پژوهش‌های بوم‌شناسی شهری، 10(1)، 88-73.
  11. قاسمی، و.، و نگینی، س. (1389). بررسی تأثیر بافت محلات بر هویت اجتماعی، با تأکید بر هویت محله‌ای در شهر اصفهان. مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای، 2(7)، 136-113.
  12. کاملی، م.، و عظمتی، ح. (1400)، بررسی میزان ارتباط حس تعلق به مکان و سطح امنیت اجتماعی شهروندان، مطالعه موردی: شهر قم. تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، 21(61)، 241-258.
  13. مظلومی، س. م. (1389). تأثیرپذیری ابعاد حس مکان از ادراکات ذهنی در محله‌های مسکونی شهری. پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، 1(3)، 150-131.
  14. میرزامحمدی، ا..، باقرزاده کثیری، ش.، و زینالی عظیم، ع. (1398). تحلیل طراحی و معماری مجتمع مسکونی پایدار با تاکید بر روان شناسی محیطی از بعد حس تعلق به مکان (مطالعه موردی: برج های آسمان تبریز). اندیشه معماری، 4(8)، 105-119.
  15. یزدانی، م.، علیپور، ا.، و محمودی، الف، (1398). بررسی و تحلیل هویت محلات شهری با تاکید بر حس تعلق به مکان (مورد مطالعه: محلات سیزدهگانه حاشیه شهر اردبیل). جامعه شناسی نهادهای اجتماعی، 6(14)، 39 – 9


  1. Amin, A. (2004). Regions Unbound: Towards a New Politics of Place. Special Issue: The Political Challenge of Relational Space. Geografiska Annaler, Series B: Human Geography, 86(1), 33–44.
  2. Betzenhauser, A., & Pauketat, T. R. (2019). 9 Elements of Cahokian Neighborhoods. Archeological Papers of the American Anthropological Association, 30(1), 133–147.
  3. Cohen, N. (2017). Moving Places: Relations, Return and Belonging. Emotion, Space and Society, 25, 1-2.
  4. Gorgul, E., Luo, L., Wei, S. D., & Pei, C. (2017). Sense of place or sense of belonging? Developing guidelines for human-centered outdoor spaces in China that citizens can be proud of. Procedia Engineering, 198, 517 – 524.
  5. Henseler, J., Ringle, C. M., & Sinkovics, R. R. (2009). The use of partial least squares path modeling in international marketing. Advances in International Marketing, 20, 277-320.
  6. King, R. (1995). Migrations, globalisation and place. In: Massey, D., Jess, P. (Eds.), A Place in theWorld? Places, Cultures and Globalization. Milton Keynes: Open University Press.
  7. Lee, T. H., & Shen, Y. L. (2013). The Influence of Leisure Involvement and Place Attachment on Destination Loyalty: Evidence from Recreationists Walking Their Dogs in Urban Parks. Journal of Environmental Psychology, 33(3), 76- 85.
  8. Lewicka, M. (2011). Place attachment: How far have we come in the last 40 years? Journal of Environmental Psychology, 31, 207-230.
  9. Mace, A, Tewdwr-Jones, M., (2017). Neighborhood planning, participation and rational choice. Journal of Planning Education and Research, 1-33.
  10. Madgin, R., Bradley, L., & Annette H. (2016). Connecting Physical and Social Dimensions of Place Attachment: What Can We Learn from Attachment to Urban Recreational Spaces? Journal of Housing and the Built Environment, 31(4), 677-693.
  11. Massey, D. (2004). Geographies of Responsibility. Geografiska Annaler, Series B: Human Geography, 86(1), 5–18.
  12. Mitchell, D. (1996). Introduction: Public space and the city. Urban Geography, 17(2), 127–131.
  13. Noble, G., & Poynting, S. (2010). White Lines: The Intercultural Politics of Everyday Movement in Social Spaces. Journal of Intercultural Studies, 31(5), 489–505.
  14. Qazimi, S. (2014). Sense of place and place identity. European Journal of Social Sciences Education and Research, 1(1), 306-310.
  15. Radice, M. (2016). Unpacking Intercultural Conviviality in Multiethnic Commercial Streets. Journal of Intercultural Studies, 37(5), 432–448.
  16. Relph, E. (1976). Place and Placelessness. London: Pion.
  17. Relph, E. (2009). A Pragmatic Sense of Place. Environmental & Architectural Phenomenology, Kansas State University, Architecture Department, 20(6), 8-19.
  18. Sandford, R. (2013). Located futures: Recognising place and belonging in narratives of the future. International Journal of Educational Research, 61, 116-125.
  19. Savage, M., Bagnall, G., & Longhurst, B. (2005). Globalization and Belonging. London: Sage.
  20. Serra Coch, G. (2019). Neighborhood Mapping and Neighborhood Planning. Columbia: Thesis Master of Science in Urban Planning, the Faculty of Architecture and Planning Columbia University.
  21. Vertovec, S. (2009). Transnationalism. London: Routledge.
  22. Wan, X. (2014). Wan China’s urbanisation, social restructure. Retrieved from, %20social%20restructure.pdf.
  23. Watson, S. (2006). City Publics: The (Dis) Enchantments of Urban Encounters. London: Routledge.
  24. Wilson, F. F. (2016). On Geography and Encounter: Bodies, Borders and Difference. Progress in Human Geography, 1-21.