Geography and Urban Space Development

Investigating the Factors Affecting the Physical-spatial Changes in Rural Settlements of MashhadUrban Complex

Document Type : Original Article

Authors

Mahdi Javanshiri 1
Aliakbar Anabestani 2
Hamdollah Sojasi Gheidari 3

1 PhD in Geography and Rural Planning, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran

2 Professor of Geographyand Rural Planning, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran

3 Assistant Professor of Geographyand Rural Planning, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran

https://doi.org/10.22067/gusd.v6i2.75067

Keywords

Physical-spatial changes
ruralsettlements
internalfactors
Neighborhood Characteristics
Proximity to Mashhad Metropolis
  • استعلاجی، ع.ر. و حسین زاده، ن. (1392). چالش‌های پدیده جهانی‌شدن در کشورهای درحال‌توسعه با تأکید بر ایران. فصلنامه جغرافیایی سرزمین، 10(2)، 31-52.
  • افراخته ح.، عزیزپور، ف. و زمانی م. (1394). پیوندهای کلان‌شهری و تحولات کالبدی- فضایی روستاهای پیرامون مطالعه موردی: دهستان محمدآباد کرج. مسکن و محیط روستا، 34(۱۵۰)، ۱۰۱-۱۲۰
  • افراخته، ح. و حجی‌پور، م. (1392). خزش شهری و پیامدهای آن در توسعه پایدار روستایی. فصلنامه بین‌المللی انجمن جغرافیای ایران، 11(39)، 185-158.
  • افشارنیا، ا. و میرزاده، س. ح. (1395). راهکارهای تعیین اندازه و سطح بهینه حریم شهرها در طرح‌ جامع شهرهای کمتر از 50 هزار نفر. فصلنامه مطالعات شهری، 5(20), 65-78.
  • امیر انتخابی، ش. (1392). تحول کالبدی فضایی روستاهای ساحلی گیلان (مطالعه موردی: حوزه زیباکنار). فصلنامه برنامه‌ریزی کالبدی- فضایی، 2(4)، 122-113.
  • آمار، ت. (1392). تحلیل تحولات کالبدی سکونتگاه‌های روستایی استان گیلان به­منظور تدوین الگوی توسعه کالبدی. فصلنامه برنامه‌ریزی کالبدی- فضایی، 2(4)، 72-60.
  • بنیاد مسکن انقلاب اسلامی. ( 1386 ). راهنمای مطالعات کاربری زمین روستایی. تهران: نشر شریف.
  • توکلی، ج.، رزلانسری، ا. (1395). تحلیل اثرات کالبدی و اقتصادی طرح‌های هادی روستایی مورد: روستاهای شهرستان کرمانشاه. اقتصاد فضا و توسعه روستایی، ۵(۱6)، 160-141.
  • حسینی حاصل، ص. (1389). بررسی تطبیقی روند تحولات کالبدی – فضایی سکونتگاه‌های روستایی پیرامون کلان‌شهر تهران (پس از انقلاب اسلامی)با تأکید بر مجموعه‌های روستایی کهریزک و رودبار قصران. رساله دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه شهید بهشتی.
  • حیدری، ا.، رهنما، م. ر.، شکوهی، م. ا. و خوارزمی، ا. ع. (1395). تحلیل تحوّلات فضایی محیط‌زیست شهری در کلان‌شهر مشهد با استفاده از الگوی آینده‌پژوهی گام طبیعی. جغرافیا و پایداری محیط، 6(18)، 19-1.
  • خواجه سروی، غ.ر.، طباخی ممقانی، ج. (1392). جهانی‌شدن سبک زندگی و تقاضای دگرگونی سیاسی. مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی، 4(10)، 160-131.
  • خیرالدین، ر.، تقوایی، ع. ا. و ایمانی شاملو، ج. (1392). تحلیل تحولات فضایی کلان‌شهرها در ارتباط با تغییرات قیمت نفت در ایران (نمونه موردمطالعه: کلان‌شهر تبریز). انجمن علمی معماری و شهرسازی ایران، 2(6)، 36-17.
  • دولتی، غ. (1383). نقش تعاملات روستا-شهری در تحولات کالبدی- فضایی سکونتگاه‌های روستایی پیرامون کلان‌شهر کرج. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری) - دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
  • ذکاوت، ک. (1390) جایگاه سازمان فضایی در طراحی شهری. نشریه صفه، 21(54)، 122-107.
  • رحمانی، آ.، نظری و. ا. و طاهرخانی، ر. (1395). بررسی کیفیت محیط شهری و تأثیر آن در ارتقاء میزان رضایتمندی شهروندان (نمونه موردی: شهر رودهن). پژوهش اجتماعی، 9 (33)، 154-135.
  • رحمانی، ب.، سعیدی راد، م. و جلالی، م. (1395). تحولات ساختاری –کارکردی مسکن سکونتگاه‌های روستایی پیرامون شهر اشترینان. فصل‌نامه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری چشم‌انداز زاگرس، 8(28)، 171-147.
  • روستایی، ش.، علی اکبری، ا. و حسین زاده، ر. (1395). بررسی عوامل کلیدی تأثیرگذار بر رشد شهرهای بزرگ (مورد مطالعه: شهر ارومیه). پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، 7(26)، 74-53.
  • زیاری، ک. ا. (1382). تأثیر فرهنگ در ساخت شهر (با تأکید بر فرهنگ اسلامی). جغرافیا و توسعه، 1(2)، 108-95.
  • زیاری، ک. ا. (1392). اصول و روش‌های برنامه‌ریزی منطقه‌ای. ناشر: دانشگاه تهران.
  • سجاسی قیداری، ح.ا.، صادقلو، ط. و شهدادی، ع. (1394). اثرات جهانی‌شدن بر تغییرات سبک زندگی در نواحی روستایی. فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، 7(4)، 188 – 153.
  • سراقی، ع.، ابوالفتحی، د. و ملکی ح. (1388). فرآیند جهانی‌شدن و تأثیر آن بر روند شهرنشینی در کلان‌شهرهای کشورهای درحال‌توسعه (نمونه موردی: کلان‌شهر تهران). تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی (علوم جغرافیایی)،10(13)، 172-139.
  • سرتیپی پور م. (1392). مروری بر تحولات بهسازی مسکن روستایی و چشم‌انداز آتی. مسکن و محیط روستا، 31(۱۴۰)، ۳-۱۲
  • سعیدی، ع. (1377). مبانی جغرافیای روستایی ایران. تهران: انتشارات سمت، چاپ اول.
  • سعیدی، ع. و حسینی حاصل، ص. (1378). جایگاه مطالعات مکان‌یابی در انتظام شبکه سلسله مراتبی سکونتگاه‌های روستایی کشور. مجموعه مقالات پژوهش‌ها و قابلیت‌های علم جغرافیا در عرصه سازندگی، موسسه جغرافیا، تهران، صص 185- 193.
  • سعیدی، ع. و سلطانی، ر. (1383). نقش پیوندهای کلان‌شهری در تحول کالبدی – فضایی روستاهای پیرامونی، نمونه: روستاهای حصار در حوزه کلان‌شهر مشهد. مجله جغرافیا،  2(3)، 49-35.
  • سعیدی، ع.، رحمانی فضلی، ع. ر. و احمدی، م. (1393). الحاق شهری سکونتگاه‌های روستایی پیرامون شهر زنجان (مورد روستاهای سایان و گاوازنگ). مسکن و محیط روستا، 33(145)، 16-3.
  • سعیدی، ع. و حسینی حاصل، ص. (1386). ادغام کلان‌شهری سکونتگاه‌های روستایی با نگاهی به کلان‌شهر تهران و پیرامون. جغرافیا (نشریه انجمن جغرافیایی ایران)، 5(12 و 13)، 18-7.
  • شفیعی ثابت، ن. (1393). خزش کلان‌شهر تهران و ناپایداری کشاورزی روستاهای پیرامونی. آمایش محیط، 7(24)، 145-162.
  • شمس، م.، صفاری راد، ع. و قاسمی، ا. (1394). تأثیرات جهانی‌شدن بر ساختار کالبدی شهرهای اسلامی (نمونه موردی: کلان‌شهر اصفهان). فصلنامه علمی - پژوهشی برنامه‌ریزی منطقه‌ای، 5(17)، 134-119.
  • صیدایی، س. ا. و احمدی شاپورآبادی، م.ع. (1391). تحلیل الگوهای فضایی – اجتماعی مساکن روستایی و عوامل مؤثر بر آن در استان قم. جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، 23(4)، 57-78.
  •  طاهرخانی، م. (1383). اثرهای جهانی‌شدن بر جوامع روستایی(شواهد و تجارب). مجموعه مقالات کنگره توسعه روستایی؛ چالش‌ها و چشم‌اندازها، تهران، مؤسسه توسعه روستایی ایران.
  • عباس زادگان، م.، مختار زاده، ص. و بیدرام، ر. (1391). تحلیل ارتباط میان ساختار فضایی و توسعه‌یافتگی محلات شهری به روش چیدمان فضا (مطالعه موردی: شهر مشهد). مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای، 4(14)، 43-62.
  • عزیزپور، ف. (۱۳۹۵). مدرنیته و تحول کالبدی ـ فضایی سکونتگاه‌های روستایی ایران. مسکن و محیط روستا، ۳۵(۱۵۵)، ۳۷-۵۰.
  • عنابستانی، ع. ا. (۱۳۸۸). ارزیابی اثرات کالبدی اجرای طرح‌های هادی روستایی (مطالعه مورد: روستاهای غرب خراسان رضوی). اولین کنفرانس ملی مسکن و توسعه کالبدی روستا، زاهدان، دانشگاه سیستان و بلوچستان.
  • عنابستانی، ع. ا. و جوانشیری، م. (۱۳۹۶). تأثیر کلان‌شهر مشهد بر تحولات کالبدی فضایی روستاهای پیرامونی. اولین کنفرانس بین‌المللی و هشتمین کنفرانس ملی برنامه‌ریزی و مدیریت شهری، مشهد، شورای اسلامی شهر مشهد- دانشگاه فردوسی مشهد- شهرداری و مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر مشهد.
  • عنابستانی، ع. ا. و عنابستانی، ز. (1389). راهبردهای کالبدی کنترل حاشیه‌نشینی در شهر سبزوار. فصلنامه علمی - پژوهشی پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، 1(1)، 65-84.
  • عنابستانی، ع. ا. و وزیری، س. (1390). تحلیل آثار اجتماعی، اقتصادی و کالبدی ICT در توسعه نواحی روستایی (مطالعه موردی: شهرستان گرگان). پژوهش‌های روستایی، 2(5)، 187-213.
  • عنابستانی، ع.ا.، آمار، ت. و کاویانی، س. (1395). تأثیر سبک معماری خانه‌های دوم بر توسعه کالبدی سکونتگاه‌های روستایی. مجله مطالعات برنامه‌ریزی سکونتگاه‌های انسانی (چشم‌انداز جغرافیایی در مطالعات انسانی), 11(34)، 33-52.
  • عینالی، ج.، رابط، ع.ر. و رفیعی، ث. (1394). نقش مقاوم‌سازی مسکن روستایی در بهبود کیفیت زندگی ساکنین، مطالعه موردی: دهستان سجاسرود- شهرستان خدابنده. مجله آمایش جغرافیایی فضا، 5(17)، 98-83.
  • قدمی، م.، یوسفیان، پ. (1393). ‌‌‌‌تحلیلی بر تغییرات ساختار فضایی شهر اصفهان با گریزی بر آلودگی هوا. فصلنامه ساختار و کارکرد شهری، 2(8)، 63-86.
  • قراگوزلو، ه.، عیسی لو، ع. ا. و گراوند، ف. (1393). ارزیابی اثرات کالبدی- فضایی جابه‌جایی در سکونتگاه‌های روستایی (مطالعه موردی: دهستان ملاوی، شهرستان پلدختر). فصلنامه علمی - پژوهشی برنامه‌ریزی منطقه‌ای، 3(16)، 125-136.
  • لاله پور، م. و سرور، ه. (1393). بررسی نقش نظام مدیریت و برنامه‌ریزی در سازمان‌دهی فضایی جمعیت و فعالیت در منطقه کلان‌شهری تهران. فصلنامه جغرافیا و آمایش شهری- منطقه‌ای، 4(11)، 105-126.
  • لطفی نیا، م.ت. (۱۳۹۴). نقش خانه‌های گردشگری بر تحولات کالبدی روستایی شهرستان رودسر. دومین کنفرانس بین‌المللی یافته‌های نوین در علوم کشاورزی، منابع طبیعی و محیط‌زیست، تهران، انجمن توسعه و ترویج علوم و فنون بنیادین
  • معروفی، ا. و رهنما، م.ر. (1393). تحلیل و بررسی سناریوهای توسعه فضایی – کالبدی شهر بوکان. برنامه‌ریزی و آمایش فضا، 18(3)، 125-146.
  • منتظری، م.، جهانشاهلو، ل. و ماجدی ح. (1396). تحولات ساختار کالبدی- فضایی شهر یزد و عوامل مؤثر بر آن. مطالعات محیطی هفت حصار، 6(۲۱)، ۲۷-۴۲.
  • منشی‌زاده، ر.ا. و صادقی، م. (1389). تحولات فضایی روستاهای پیرامون شهر با تأکید بر تعامل روستا– شهری (مورد: روستاهای پیرامون شهر نورآباد ممسنی). مجله چشم‌انداز جغرافیایی، 5(12)، 116.
  • مهدوی، م. و شمس‌الدینی، ع. (1392). تحلیلی بر نقش توانمندی‌های محیطی در توسعه پایدار نواحی روستایی (موردمطالعه: بخش مرکزی شهرستان رستم). جغرافیایی سرزمین، 10(3 )، 21-38.
  • مهندسان مشاور فرنهاد. (1384). طرح ناحیه مشهد و تعیین محدوده مجموعه شهری مشهد. وزارت مسکن و شهرسازی، سازمان مسکن و شهرسازی خراسان رضوی.
  • نجارزاده، م. (1391). تطبیق نظریات جهانی‌شدن فرهنگ‌ در روستاها بر اساس شاخص‌های سبک زندگی مطالعه موردی: دهستان براآن جنوبی شهرستان اصفهان. پژوهش‌های روستایی، 3(12), 161-188.
  • نعیمی، ک. و پورمحمدی، م.ر. (1395). شناسایی عوامل کلیدی مؤثر بر وضعیت آینده سکونتگاه‌های فرودست شهری سنندج با تأکید بر کاربرد آینده‌پژوهی. فصلنامه مطالعات شهری، 5(20)، 53-64.
  • وارثی ح.ر.، زنگی‌آبادی ع. و وفایی، ا. (1392). تحلیلی بر فرایندهای تحول فرم کالبدی بافت قدیم شهر کاشان. فضای جغرافیایی، 13(۴۱)، ۲۰۳-۲۱۹.

 

  • Batisani, N., & Yarnal, B. (2009). Urban expansion in Centre County, Pennsylvania: Spatial dynamics and landscape transformations. Applied Geography, 29(2), 235-249.‏
  • Cetin, M., & Demİrel, H. (2010). Modelling and simulation of urban dynamics. Fresenius Environmental Bulletin, 19(10a), 2348-2353.‏
  • Douglass, M. (1998). A regional network strategy for reciprocal rural-urban linkages: an agenda for policy research with reference to Indonesia. Third World Planning Review, 20(1), 1-34.‏
  • Dubovyk, O., Sliuzas, R., & Flacke, J. (2010). Spatio-temporal analysis of ISs development: A case study of Istanbul, Turkey.‏(Unpublished doctoral dissertation). University of Twente, Netherlands.‏
  • Fang, S., Gertner, G. Z., Sun, Z., & Anderson, A. A. (2005). The impact of interactions in spatial simulation of the dynamics of urban sprawl. Landscape and Urban Planning, 73(4), 294-306.‏
  • Hill, B. (2005). The new rural economy: Change, dynamism and government policy.‏ England: The Institute of Economic Affairs.
  • Hu, Z., & Lo, C. P. (2007). Modeling urban growth in Atlanta using logistic regression. Computers, Environment and Urban Systems, 31(6), 667-688.‏
  • Huang, B., Zhang, L., & Wu, B. (2009). Spatiotemporal analysis of rural–urban land conversion. International Journal of Geographical Information Science, 23(3), 379-398.‏
  • Shamsuddin, S., & Yaakup, A. (2007). Predicting and simulating future landuse pattern: A case study of Seremban district. Journal Alam Bina, 9, 64-77.‏
  • Šliužas, R. V. (2004). Managing informal settlements: A study using geo-information in Dar es Salaam. (Unpublished master’s thesis). University of Utrecht, Utrecht, Tanzania.‏
  • Wiedmann, F., Salama, A. M., & Thierstein, A. (2012). Urban evolution of the city of Doha: An investigation into the impact of economic transformations on urban structures. METU Journal of the Faculty of Architecture, 29(2), 35-61.‏
  • Xie, C., Huang, B., Claramunt, C., & Chandramouli, C. (2009, June). Spatial logistic regression and GIS to model rural-urban land conversion. In Proceedings of PROCESSUS Second International Colloquium on the Behavioural Foundations of Integrated Land-use and Transportation Models: frameworks, models and applications (pp. 12-15). University of Toronto, Toronto, Canada.‏
  • Yamauchi, T., Umezaki, M., & Ohtsuka, R. (2001). Influence of urbanisation on physical activity and dietary changes in Huli-speaking population: A comparative study of village dwellers and migrants in urban settlements. The British Journal of Nutrition, 85(1), 65-73.‏
  • Yin, Z. Y., Stewart, D. J., Bullard, S., & MacLachlan, J. T. (2005). Changes in urban built-up surface and population distribution patterns during 1986–1999: A case study of Cairo, Egypt. Computers, Environment and Urban Systems, 29(5), 595-616.‏

 

Send comment about this article
Enter Name.
Enter a valid email address.
Enter a vaid affiliation.
Enter comments (At leaset 10 words)
CAPTCHA Image
Enter Security Code Correctly.

  • Receive Date 31 August 2018
  • Revise Date 20 July 2019
  • Accept Date 31 August 2019

Home

Submit Manuscript

Contact Us

Cooperation with the association