اثر کیفیت منظر فضاهای عمومی شهری بر تعلق مکانی مطالعه موردی: دروازه قرآن شیراز

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه شیراز

چکیده
فضاهای عمومی شهری عرصه‌ی حضور افراد و تعاملات اجتماعی مردم هستند که در ایجاد حس دلبستگی و بهبود کیفیت زندگی افراد نقش دارند. منظر شهری اولین سطح ارتباط و برخورد شهروندان با محیط شهری است که با اثرگذاری بر ادراک محیط، می‌تواند منجر به ایجاد حس تعلق مکانی به فضاهای شهری شود. دروازه قرآن یکی از فضاهای عمومی شهر شیراز است که به واسطه‌ی ویژگی‌های منحصربه‌فرد بصری و کارکردی، هویت و تشخص ویژه‌ای برای شهروندان و گردشگران دارد. پژوهش حاضر به بررسی اثر کیفیت منظر محیط دروازه قرآن شیراز بر تعلق مکانی شهروندان پرداخته است. جامعه آماری تحقیق، شهروندان ۱۸ ساله و بزرگتر شهر شیراز است که دست‌کم یک‌بار به‌منظور گذران اوقات فراغت در این فضا حضور داشته‌اند. داده‌ها از طریق تکمیل پرسشنامه از یک نمونه‌ی ۳۸۹ نفری گردآوری شده است. تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون‌های آماری T تک‌نمونه‌ای، رگرسیون خطی و تحلیل واریانس یک‌طرفه و بهره‌گیری از نرم‌افزار SPSS صورت گرفته است. نتایج این مطالعه نشان داد که از دیدگاه شهروندان، کیفیت منظر محیط دروازه قرآن در ابعاد پنج‌گانه‌ی آن شامل کیفیت کالبدی، عملکردی، زیباشناختی، ادراکی و معنایی از سطح متوسط بالاتر است. شهروندان همچنین سطح نسبتاً بالایی از تعلق مکانی را نسبت به محیط دروازه قرآن ابراز داشته‌اند. یافته‌های تحقیق همچنین نشان داد که کیفیت منظر اثر مثبت و معناداری بر تعلق مکانی دارد به طوری که حدود 54 درصد از واریانس تعلق مکانی شهروندان به دروازه قرآن به وسیله واریانس کیفیت منظر قابل تبیین است. روی هم رفته، پژوهش حاضر، دروازه قرآن و محیط پیرامون آن را به عنوان یک فضای عمومی شهری معرفی می‌کند که کیفیت منظر آن از نظر شهروندان در حد قابل قبولی دارد و بدین سبب توانسته است حس تعلق مکانی افراد را ایجاد یا تقویت کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

The Effect of Landscape Quality of Urban Public Spaces on Place Attachment Case Study: Quran Gate of Shiraz

نویسندگان English

Fatemeh Rezaei
Raana Shaykh-Baygloo
Saeed Reza Akbarian Ronizi
Shiraz University
چکیده English

Urban public spaces serve as arenas for individual presence and social interactions, playing a significant role in fostering a sense of attachment, place identity, and enhancing the overall quality of life. The urban landscape represents the first level of interaction between citizens and the city environment, influencing how people perceive their surroundings and develop a sense of belonging to urban spaces.

Quran Gate in Shiraz is one such public urban space that, due to its unique visual and functional characteristics, holds a distinct identity and significance for both residents and tourists. This study aims to assess the impact of the landscape quality of the Quran Gate environment on citizens’ place attachment. The statistical population comprised Shiraz residents aged over 18 who had visited the site at least once for leisure purposes. Data were collected via a questionnaire from a sample of 389 participants and analyzed using one-sample t-tests, linear regression, and one-way ANOVA in SPSS. The results indicate that, from the citizens’ perspective, the landscape quality of Quran Gate across five dimensions: physical, functional, aesthetic, perceptual, and symbolic was above average. Residents also reported a relatively high level of place attachment to the site. Furthermore, findings revealed a significant positive effect of landscape quality on place attachment, with approximately 54% of the variance in citizens’ place attachment to Quran Gate explained by differences in landscape quality. The present research introduces the Quran Gate and its surrounding environment as an urban public space, whose landscape quality, according to citizens, is at an acceptable level. As a result, it has been able to create or strengthen individuals' sense of place attachment.

کلیدواژه‌ها English

Urban public spaces
Urban landscape
Place attachment
Environment quality
Quran Gate of Shiraz
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 15 اردیبهشت 1405

  • تاریخ دریافت 11 آذر 1404
  • تاریخ بازنگری 11 اردیبهشت 1405
  • تاریخ پذیرش 15 اردیبهشت 1405